Mấy hôm nay, tôi luôn theo dõi các bài viết trên TTO “ Sống trung thực, được gì”. Rất thú vị.         

      Có thể nói: các bài viết rất trung thực, phản ánh khá trung thực những hiện tượng thiếu trung thực đã, đang xảy ra trong xã hội. Dám nói lên những ý nghĩ thực của mình cũng đã là người trung thực rồi.         

      Tuy nhiên, cái được, mất khi ta sống trung thực vẫn đang là băn khoăn của nhiều bạn trẻ.         

      Từ điển Tiếng Việt có định nghĩa: “Trung thực là ngay thẳng, thật thà; nói và làm đúng sự thật; không làm sai lệch.”. Mà ngay thẳng là chân thật, không thiên vị. Và thật thà là tự bộc lộ mình một cách tự nhiên, không giả dối, không giả tạo, không tham của người khác. Như vậy, trung thực bao hàm nhiều khía cạnh tốt của con người.         

      Các nhà quản lý xã hội ai cũng muốn các công dân là những người tốt. Cha mẹ, ai cũng mong con mình có nhiều đức tính tốt. Đức tính tốt đầu tiên mà xã hội mong muốn mọi người hướng đến là tính trung thực. Tuy nhiên, dù được giáo dục, không phải ai cũng thể hiện được tính trung thực trong quá trình sống, học tập, làm việc. Chúng ta đã thấy nhiều hiện tượng thiếu trung thực trong thi cử, học tập, quan hệ làm ăn. . .lại mang đến những cái lợi nào đó cho những người không trung thực. Theo tôi, những hiện tượng đó là có thật nhưng kết quả, thành công của nó chỉ có tính nhất thời, không bền vững. Những kẻ có được cái lợi nhất thời đó nếu nghĩ rằng cứ ăn gian, làm dối, sống thiếu trung thực thì chắc sẽ có kết quả tốt đẹp mãi ư? Thế thì sai lầm! Một lần gian dối, hai lần gian dối, . .và nhiều lần không trung thực sẽ trở thành bản chất của họ. Một khi trở thành bản chất xấu thì liệu anh ta có còn chiếm được lòng tin của mọi người để tiếp tục thực hiện những dự định của mình?. Cái mất lớn nhất của kẻ sống thiếu trung thực chính là mất lòng tin ( chữ tín) nơi những người xung quanh. Khi đã mất lòng tin của mọi người thì cũng sẽ mất luôn cơ hội phát triển của bản thân.         

      Đừng nhìn vào những cái phũ phàng của cuộc sống mà mất niềm tin vào những điều tốt đẹp. Có thể vì sống trung thực mà tôi và bạn phải chịu thiệt thòi, mất mát (tiền bạc, địa vị, cơ hội…). Những thứ ấy, ta có thể gây dựng lại được. Nhưng cái được lớn nhất dành cho những người sống trung thực chính là dũng khí, là sự thanh thản trong tâm hồn, sự tôn trọng và tin cậy của mọi người. Những cái “được” đó là nền tảng của sự thành công trong cuộc đời.         

      Tính trung thực và lòng dũng cảm luôn song hành với nhau. Ngược lại, sự dối trá luôn đi kèm với sự hèn nhát. Kẻ hèn nhát thì sẽ không bao giờ có đủ bản lĩnh đi đến tận cùng của thành công.         

      Tôi thật sự bị “sốc” khi có bạn cho rằng: “ Sống trung thực để làm gì? Với tôi, cuộc sống hôm nay chỉ đẹp, chỉ thật vui vẻ nếu mọi người tìm đến cái lợi cho mình. . .Có nhiều cách để ta tìm được cái lợi trong khi trung thực chỉ đem đến thua thiệt.” ( Lazylion27006@.... ) Cuộc sống như vậy mà đẹp ư? Tôi không muốn bình luận thêm.         

      Trên một Blog, có bạn dám “kết luận” rằng: “ Ta chỉ trung thực trong một xã hội trung thực. Nếu cả tập thể, xã hội gian dối mà ta trung thực là. . .tự sát”. Bạn này cực đoan quá! Sao bạn không viết ngược lại rằng: “ Xã hội trung thực khi ta và mọi người biết sống trung thực”? Còn ý thứ hai: Nếu có một xã hội gian dối như thế thì bạn không cần phải “tự sát” đâu mà chính cái xã hội ấy sẽ bóp chết bạn.         

       Có thể các bạn cho rằng tôi “lý thuyết suông”. Không đâu. Đó là “ khái quát hóa” những cái được mất mà tôi đã trải qua trong đời. Tôi không muốn “chẻ sợi tóc làm tư” vấn đề này, nhưng tôi có thể nói rằng: đức tính trung thực ngày càng khẳng định trong tính cách của mình.         

      Giáo dục, sự nêu gương của người lớn và sự tu dưỡng của bản thân chính là yếu tố hình thành và phát triển đức tính trung thực của mỗi người.         

      Đừng vì một chút mất mát, thiệt thòi mà sống thiếu trung thực.  

      ( Bài tham gia diễn đàn " Sống trung thực được gì? - Báo Tuổi trẻ Online.)                                                                             

      Trần Văn Thọ

Gv Trường THCS Dũng Sĩ Điện Ngọc,  Quảng Nam.